Starvsfólk
18. sep 2025
29.400 starvsfólk í august — 0,2 prosent fleiri enn í fjør
Starvsfólkatalið veksur framvegis, men seinasta árið er vøksturin viknaður. Tað sæst á trendinum, sum lýsir gongdina við at reinsa fyri árstíðarfrávik og øðrum tilvildarligum broytingum.
Í august vóru 29.395 starvsfólk í Føroyum. Tað eru 51 starvsfólk, ella 0,2 prosent, fleiri enn august í fjør.
[px-graph-1]
Talið av monnum, sum arbeiða undir privatum ræði, er minkað
Í august vóru knapt 14.900 menn og góðar 14.500 kvinnur í starvsfólkaskaranum. Samanborið við august í fjør eru kvinnurnar vorðnar 121 ella 0,8 prosent fleiri. Harafturímóti, er talið av monnum minkað við 70 ella 0,5 prosentum.
[px-graph-2]
Starvsfólk, sum arbeiða undir privatum ræði eru vorðin 0,4 prosentum færri í mun til sama mánað í fjør. Hetta stavar frá eini minking av mannligum starvsfólkum í bólkinum. Teir eru 85 persónar, ella 0,8 prosent, færri enn í fjør. Hjá kvinnunum var ein lítil vøkstur.
Hjá arbeiðsgevarum undir almennum ræði var, hinvegin, ein vøkstur hjá báðum kynum. Her vóru menninir 15 ella 0,5 prosent fleiri í august í ár samanborið við í fjør. Kvinnurnar vóru 108 ella 1,2 prosent fleiri samanborið við sama mánað í fjør.
[px-graph-6]
Góð helvt eru 40 ár og eldri
54 prosent av starvsfólkunum vóru yvir 40 ár í august.
Um hugt verður at tíggju ára aldursbólkum, er størsti aldursbólkurin tey starvsfólk, sum eru millum 30 og 39 ár. Tey eru góð 20 prosent.
[px-graph-3]
Flest starvsfólk uttan bústaðartilknýti eru úr Asia
Fyri at hava bústaðartilknýti skal ein hava búð helvtina av lívinum ella 7 út av 10 samanhangandi árum í Føroyum eina ferð í lívinum. Niðanfyri sæst gongdin í tali av starvsfólkum býtt á bústaðartilknýti, sum vísir, at vøkstur er í báðum bólkunum. Samanborið við sama mánað í fjør er vøksturin næstan eitt prosent fyri starvsfólk uttan bústaðartilknýti.
[px-graph-4]
Niðanfyri sæst prosentbýtið av starvsfólkum, sum ikki hava bústaðartilknýti, býtt á heimspartar eftir ríkisborgaraskapi. Serliga býtið av starvsfólkum við asiatiskum ríkisborgaraskapi er vaksið tey seinastu árini, og í august vóru tey góð 40 prosent av starvsfólkunum, sum ikki hava bústaðartilknýti.
[px-graph-5]
Um starvsfólkahagtølini
Uppgerðin av starvsfólkum fevnir um persónar, ið eru 13 ár ella eldri, og sum í mánaðinum fáa A-skattaða løn svarandi til 4 tímar um mánaðin ella meira gjøgnum Samtíðarskattaskipanina (STSS).
Hagtøl um starvsfólk og størv fylgja leiðreglunum í handbókunum um starvsfólk og størv hjá International Labour Organization (ILO) undir Sameindu Tjóðum. Sambært ILO er eitt starvsfólk ein persónur í arbeiðsførum aldri, sum í styttri tíðarskeiði hevur verið í starvi hjá arbeiðsgevara og hevur framleitt vørur ella veitt tænastur fyri løn. Hetta fevnir um a) persónar í starvi, sum hava arbeitt minst 1 tíma í tíðarskeiðinum (ofta sett til 1 viku) og b) persónar í starvi, men eru fyribils úr arbeiði (sum til dømis sjúkufarloyvi, barsilsfarloyvi ella avspáking).
Keldan til starvsfólk eru mánaðarligar A-skattaðar lønir ígjøgnum samtíðarskattaskipanina (STSS). Í samsvar við altjóða mátið, sum er 1 tíma um vikuna, er mánaðarliga lønarmarkvirðið roknað sum fýra tímalønir hjá einum arbeiðsfólki, av tí tað eru umleið fýra vikur í einum mánaði. Tímalønin er sett sum minstaløn + frítíðarløn eftir sáttmálanum millum Føroya Arbeiðarafelag og Føroya Arbeiðsgevarafelag. Tað merkir, at um mánaðarliga lønin er lægri enn markið, telur persónurin ikki við sum starvsfólk tann mánaðin. Sambært Arbeiðs- og Brunaeftirlitinum, kunnu børn yngri enn 13 ár ikki verða sett í arbeiði, og tað er tískil sett sum niðara aldursmark í hagtølunum.
Orðalýsingar:
- "Undir privatum ræði" fevnir um "Ikki-fíggjarlig feløg, fíggjarlig feløg, húsarhald og felagsskapir undir privatum ræði" + "Ikki-fíggjarlig feløg, fíggjarlig feløg, húsarhald og felagsskapir undir útlendskum ræði"
- "Undir almennum ræði" fevnir um "Almenn fyrisiting og tænasta" + "Ikki-fíggjarlig feløg, fíggjarlig feløg, húsarhald og felagsskapir undir almennum ræði"