Arbeiðsmegi, kanning
 13. mar 2026
Kvinnurnar eru fyrri at fáa tilknýti til arbeiðsmarknaðin

Fyri flestar aldrar er vinnutíttleikin rættiliga javnur millum kynini, men hagtølini vísa, at kvinnurnar eru yngri, tá ið tær gerast partur av arbeiðsmegini, meðan menninir eru eldri enn kvinnurnar, tá teir gevast á arbeiðsmarknaðinum.
Uppgerðin av arbeiðsmegini er gjørd við støði í nýggjum háttalagi. Hagtølini eru endurskoðað aftur til 2015 við nýggja háttalagnum. Nýggja uppgerðin hevur við sær broytingar í hagtølunum, ið eru lýstar í kassanum niðast í greinini.

Í arbeiðsmegini eru tey, sum kunnu veita arbeiðsmegi. Arbeiðsmegin fevnir um arbeiðsvirkin - sum eru starvsfólk og sjálvstøðug vinnurekandi - og arbeiðsleys. Í 2025 vóru 32.757 persónar í arbeiðsmegini, meðan 6208 vóru uttanfyri arbeiðsmegina í aldrunum 15-74 ár. Tilsamans eru hesi fólkatalið fyri aldursbólkin í Føroyum.

[px-graph-1]

Ein stórur partur av fólkinum í Føroyum hevur tilknýti til føroyska arbeiðsmarknaðin. Vinnutíttleikin telur hvussu stórur partur av fólkinum er í arbeiðsmegini. Í november 2025 var vinnutíttleikin 84 prosent í aldrunum frá 15 til 74 ár. Vinnutíttleikin hevur seinastu árini ligið støðugt millum 82 og 85 prosent.

[px-graph-5]

Kvinnurnar byrja fyrr og menninir gevast seinni

Tað er ikki stórur munur millum kynini, tá hugt verður eftir vinnutíttleikanum í ymiskum aldrum. Tó sæst at kvinnurnar eru skjótari at fáa tilknýti til arbeiðsmarknaðin enn menninir, sum, hinvegin, gevast eldri.  

[px-graph-2]

Vinnutíttleikin hjá kvinnum 15-19 ár var 11 prosentstig hægri enn hjá monnum í sama aldursbólki. Umvent, var tað næstan 9 prosentstig hægri hjá monnum enn kvinnum í aldursbólkinum 65-74 ár. Hetta kynsmynstrið er støðugt yvir tíð.

[px-graph-8]

Um arbeiðsmegikanningina

Árliga kanningin av arbeiðsmegini verður framd eftir altjóða leisti í samsvar við leiðreglurnar hjá International Labour Organisation (ILO) undir Sameindu Tjóðum (ST). Hetta ger føroysku tølini sambærlig við onnur lond, eitt nú í hagtalsgrunninum hjá Eurostat. Altjóða leisturin fyrisetur at kanningin skal umfata allar persónar búsitandi í landinum í aldursbólkinum 15 til 74 ár. Kanningin verður gjørd seinast í november hvørt ár og ásetur arbeiðsmegistøðuna fyri vikuna, sum 15. november er í.

Hagfrøðiliga endamálið við kanningini er at flokka persónar eftir, um tey vóru virkin í einum stuttum tilvísingartíðarskeiði. Flestu persónar verða flokkaðir sum arbeiðsvirknir ella arbeiðsleysir við støði í fullari teljing burtur úr almennum skráum. Á leið 9.500 persónar eru eftir, sum ikki kunnu flokkast. Av hesum verða 1.300 persónar tilvildarliga valdir at svara eini spurnakanning. Við støði í úrslitunum frá spurnakanningini og øðrum hagtalskeldum verða tey eftirverandi flokkaði.

Nýtt háttalag til uppgerðina av arbeiðsmegini

Eitt nýtt háttalag er ment fyri at gera eina neyvari uppgerð av føroysku arbeiðsmegini. Arbeiðsmegin er endurskoðað við nýggja háttalagnum aftur til 2015. Uppgerðin av arbeiðsmegin verður, eins og áður, í stóran mun gjørd við støði í skráum og spurnakanning fyri tann partin av fólkinum, sum ikki kann gerast upp úr skráum. 

Áður hevur hesin seinni parturin av fólkinum, sum verður gjørdur upp við spurnakanning, verið upproknaður eftir aldri, kyn og bústaðarøki. Av tí, at Hagstova Føroya hevur fleiri og betri skipaðar upplýsingar, ber nú at gera betri ein betri myndil fyri hendan partin av fólkinum. Myndilin tekur støði í nógv fleiri upplýsingum enn teimum trimum áður nevndu. Nýggi myndilin greinar svarini um arbeiðsstøðu frá spurnakanningini við støði í eitt nú inntøku (herundir løn og veitingar), húskissamanseting, útbúgving, bústaðartilknýti, lestrarstøðu, hjúnabandsstøðu, aldri, kyni og bústaðarøki. Teir upplýsingar, sum í árinum vísa seg at vera bestar at greina svarini um arbeiðsstøðuna, verða nýttir at gera hendan partin av fólkinum upp.

Broyting í hagtølunum

Endurskoðanin við nýggja háttalagnum hevur við sær, at hagtøl um arbeiðsmegina eru broytt nakað. Serliga er arbeiðsmegin minkað eitt vet og tey uttanfyri arbeiðsmegina eru vorðin fleiri. Sí munin millum gomlu og nýggju uppgerðina av arbeiðsmegini niðanfyri.

Hagtølini undan 2015 byggja ikki á skráir, men eru burturav gjørd við spurnakanning. Av somu orsøk eru hagtøl fyri hesi árini ikki endurskoðaði.

Orðalýsingar:

  • Arbeiðsmegin eru fólk, sum kunnu veita arbeiðsmegi. Hetta fevnir um tey arbeiðsvirknu og tey arbeiðsleysu.
  • Arbeiðsvirkin eru persónar, sum hava arbeitt minst 1 tíma í tíðarskeiðinum fyri løn, vinning ella feingi. Hetta fevnir um starvsfólk, vinnurekandi og tey fyribils úr arbeiði (sum til dømis sjúkufarloyvi, barsilsfarloyvi ella avspáking).
  • Arbeiðsleys eru persónar, sum í tíðarskeiðnum einki arbeiði høvdu, søktu arbeiði og vóru tøk at byrja innan 2 vikur. 
  • Uttanfyri arbeiðsmegina eru persónar, sum í tíðarskeiðinum hvørki vóru arbeiðsvirkin ella arbeiðsleys. Hesi verða eisini nevnd ‘óvirkin’. 
  • Fólkatalið í hesari uppgerð er talið av fólki í arbeiðsførum aldri (15-74 ár).
  • Vinnutíttleiki er arbeiðsmegin í prosent av fólkatalinum í arbeiðsførum aldri (15-74 ár). Á enskum nevnt “activity rate”.
  • Arbeiðsvirkin í % av fólkatalinum eru tey arbeiðsvirknu í prosent av fólkatalinum í arbeiðsførum aldri (15-74 ár). Á enskum nevnt “employment rate”.
  • Arbeiðsloysi er arbeiðsleys í prosent av arbeiðsmegini.
  • EA eru tey 20 londini, ið nýta evruna sum gjaldoyra (EA20, 2023).
  • ES eru tey 27 londini í Evropasamveldinum (ES27, 2020).Dagføring av arbeiðsmegini
Vís fleiri grafar
Vís talvur (Hagtalsgrunnur)